
Kelebek set, ucunda ince bir çelik iğne, iğnenin hemen arkasında iki esnek plastik "kanat" ve bunlara bağlı şeffaf bir hortumdan oluşan, tek kullanımlık bir damar yolu malzemesidir. Kanatları açıldığında kelebeğe benzediği için bu adla anılır; İngilizcede butterfly needle, winged infusion set veya scalp vein set olarak geçer. Kelebek set nedir sorusunun kısa cevabı şudur: yüzeysel ve ince damarlara kısa süreli erişim için tasarlanmış, kanatlı bir damar iğnesidir. Kan alma, kısa süreli serum (infüzyon), ilaç enjeksiyonu ve transfüzyon gibi işlemlerde kullanılır.
Kelebek setler kısa süreli periferik damar erişimi için kullanılır. Başlıca kullanım alanları:
Kelebek setin iğnesi çelik olduğu ve işlem boyunca damarda kaldığı için uzun süreli damar yolu ihtiyacında genellikle intraket (periferik kateter) tercih edilir.
Kelebek setlerde numara "G" (gauge) ile gösterilir. Gauge sayısı büyüdükçe iğne incelir: 19G en kalın, 27G en ince olanıdır. Kanat renkleri, hipodermik iğnelerin renk kodunu belirleyen ISO 6009 standardına göre verilir. Aşağıdaki tablo B. Braun Venofix A serisinin ölçülerini göstermektedir:
| Numara | Kanat rengi | İğne dış çapı x uzunluğu | Hortum uzunluğu |
|---|---|---|---|
| 19G | Bej (krem) | 1,10 x 20 mm | 30 cm |
| 21G | Yeşil | 0,80 x 20 mm | 30 cm |
| 23G | Mavi | 0,65 x 19 mm | 30 cm |
| 25G | Turuncu | 0,50 x 19 mm | 30 cm |
| 27G | Gri | 0,40 x 16 mm | 30 cm |
İğne uzunluğu ve hortum boyu markaya ve modele göre değişebilir. Bu yüzden renge güvenmek yerine her zaman ambalajın üzerinde yazan numara ve ölçüyü kontrol edin.
Mavi kanatlı kelebek set 23G'dir. Yetişkinlerde de, ince damarlı hastalarda da sık kullanılan numaralardan biridir.
Yeşil kanatlı kelebek set 21G'dir. Yetişkinlerde kan alma için en çok kullanılan numaralardandır.
Turuncu 25G, gri 27G'dir. Çok ince iğneler oldukları için daha çok küçük ve hassas damarlarda tercih edilir. Hangi numaranın kullanılacağına hastanın durumuna göre sağlık profesyoneli karar verir.
İkisi de damar yolu açmak için kullanıldığından ve bazı intraketlerde de kanat bulunduğundan sık karıştırılır ("kelebek intraket" araması bu yüzden yapılır). Temel fark, damarda kalan parçadır:
| Özellik | Kelebek set | İntraket (periferik kateter) |
|---|---|---|
| Damarda kalan parça | Çelik iğne | Esnek plastik kateter; iğne geri çekilir |
| Kullanım süresi | Kısa süreli işlemler | Daha uzun süreli damar yolu |
| Hortum | Var (şeffaf, esnek) | Genellikle yok; set doğrudan bağlanır |
| Tipik kullanım | Kan alma, kısa infüzyon, enjeksiyon | Serum, ilaç tedavisi, uzun süreli infüzyon |
| Renk kodu | Hipodermik iğne kodu (ör. 21G yeşil) | Kendi renk kodu (ör. 22G mavi, 18G yeşil) |
Dikkat: Aynı renk iki üründe farklı numarayı gösterebilir. Örneğin yeşil kelebek set 21G iken yeşil intraket 18G'dir. İntraket renkleri için İntraket Renkleri ve Numaraları yazımıza bakabilirsiniz.
Önemli: Kelebek set uygulaması eğitimli sağlık personeli tarafından yapılmalıdır. Kullanım için sağlık profesyoneline danışın.
Evet. Kelebek setin en yaygın kullanım alanlarından biri kan almadır. Hortumun ucu enjektöre veya uygun bir tutucu ile vakumlu kan alma tüpüne bağlanabilir.
Yaygın numaralar 19G, 21G, 23G, 25G ve 27G'dir. Bunların renkleri sırasıyla bej, yeşil, mavi, turuncu ve gridir. Numara büyüdükçe iğne incelir.
Kelebek set kısa süreli işlemler için tasarlanmıştır. Damarda çelik iğne kaldığı için uzun süreli damar yolu gereken durumlarda genellikle intraket kullanılır. Süreye uygulamayı yapan sağlık profesyoneli karar verir.
Hayır. Kelebek sette damarda çelik iğne kalır; intraket ise damara plastik bir kateter yerleştirir ve iğne geri çekilir. Renk kodları da farklıdır.
Ömür Medikal'de B. Braun Venofix A kelebek setlerin tüm numaralarını bulabilirsiniz: 21G yeşil, 23G mavi, 25G turuncu, ayrıca 19G bej ve 27G gri seçenekleri. Luer Lock konnektörlü, 30 cm şeffaf hortumlu bu setler DEHP ve lateks içermez. Tüm seçenekler için Kelebek Set kategorisine, damar yolu ürünleri için İntraket (Branül) ve Serum ve İnfüzyon Ürünleri kategorilerine göz atabilirsiniz.